بررسی‌های مدیریت رسانه

بررسی‌های مدیریت رسانه

کاربست دادۀ پلتفرم‌های رسانه اجتماعی در فرایند سیاست‏گذاری؛ رویکرد سیاست‏گذاری داده‌محور

سخن سردبیر

نویسنده
استاد، گروه مدیریت رسانه و ارتباطات کسب‌وکار، دانشکده مدیریت کسب‌وکار، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
پلتفرم‏ها بخشی از صنعت گستردۀ رسانه هستند. با توسعۀ پلتفرم‏ها در سال‏های اخیر، انقلابی بزرگ در صنایع و بخش‏های مختلف رخ داده است. انقلاب صنعتی تغییرات بزرگی در زمینه‌های صرفۀ ناشی از مقیاس[1] و تولید انبوه به‌وجود آورد و همین انقلاب جدید، در ماهیت رفتار‌های اقتصادی ـ اجتماعیِ صنایع نیز تحول ایجاد کرد و امکان استفاده از کلان دادۀ کاربران را برای آن‌ها فراهم ساخت.
با انقلاب پلتفرمی رخ داده، اکنون نقش سیاست‏گذاران در بخش‏های مختلف تغییر یافته است و یکی از این نقش‏های جدید، تحلیل و استخراج دانش از نظرهای شهروندانی است که در پلتفرم‏ها فعالیت می‌کنند. بهترین و کم‌هزینه‌ترین راه شناخت و درک دیدگاه‏های شهروندان و استفاده از آن در فرایند سیاست‌گذاری، استفاده از دادۀ پلتفرم‏های رسانه‏های اجتماعی و تحلیل آن است (فرناندو و همکاران[2]، 2019). سیاست‏گذاران به آگاهی از نظرهای شهروندان، در قالب داده‏های رسانه‏های اجتماعی نیازمندند؛ زیرا کاربران در این پلتفرم‏ها با کمترین دروازه‏بانی نظرهای زمینه‏ایِ خود را آزادانه منتشر می‏کنند (دکر، برینک و میجر[3]، 2020). این یک فرصت استثنایی برای سیاست‏گذاران است که ارتباط خود را با شهروندان بیشتر و از نیازها و نظرهای آن‏ها مطلع شوند و نظرهای آن‏ها را در سیاست‏گذاری‏ها به‏کار گیرند. رسانه‏های اجتماعی می‏توانند کانالی میان کاربران و سیاست‏گذاران باشند و به‏عنوان منابعی جدید، برای درگیرسازی شهروندان در تدوین و اجرای سیاست‏های مختلف به‏کار روند (دریس، ملولی و ترابلسی[4]، 2019). این پدیده فرصتی بزرگ برای دولت‌ها ایجاد می‏کند تا نیازها و تمایلاتِ شهروندان را یاد بگیرند و به‌طور مؤثر با آن‏ها ارتباط برقرار کنند. از آنجا که در سال‏های اخیر، دولت‏ها درصدد بهره‏برداری از این فرصتِ مشارکت کاربران در رسانه‏های اجتماعی بوده‏اند، تحلیل داده‏های رسانه‏های اجتماعی، در کانون توجه محققان قرار گرفته است. 
در چند سال گذشته، محققان و متخصصان این حوزه با روش‏ها و تکنیک‏های بین‏رشته‏ای مختلف، به تحلیل این بخش از کلان‏داده در کشورها پرداخته‏اند؛ اما کاربردِ این داده‌ها و تحلیل آن‏ها در زمینۀ سیاست‏گذاری، موضوع جدیدی است که کارهای خوب پژوهشی (سیمونوفسکی، فینک و برنی[5]، 2021) در رابطه با آن، در حال انجام و انتشار است. سیاست‏گذاران در بخش‏های مختلف آموزش (فرناندز و همکاران، 2019)، سلامت (سوزور و همکاران[6]، 2019)، ارتباطات (کوزیکاس و لی[7]، 2020) و... استفاده از داده رسانه‌های اجتماعی را آغاز کرده‏اند. تجزیه‌و‌تحلیل این داده‏ها می‏تواند به عاملی برای عملکرد بهتر دولت‏ها، کیفیت بهتر خدمات، ایجاد اشکال جدید و توسعه‏یافتۀ تعامل با شهروندان و در نتیجه، افزایش رفاه برای آن‏ها تبدیل شود. در واقع چنین کاری، نه تنها به بهبود تصمیم‏گیری و حاکمیت دولت‏ها کمک می‏کند، بلکه دولت‏‏ها را نیز در ایجاد و ارائۀ خدمات متحول می‏سازد.
از آنجا که تاکنون پاسخ روشنی برای این سؤال پژوهشی به‌دست نیامده است که «دادۀ رسانه‏های اجتماعی، چگونه می‏تواند در فرایند سیاست‏گذاری دخیل شود؟»، پاسخ به این سؤال، از جمله موضوعات پژوهشیِ کاربردی و اصیل است که به فعالیت میان‌رشته‏ای نیاز دارد. در فصلنامۀ بررسی‏های مدیریت رسانه، از این دست پژوهش‏های میان‌رشته‌ایِ جذاب استقبال خواهیم کرد و تلاش می‏کنیم تا پژوهش‏های کاربردی و جدید این حوزه‏ها را منتشر کنیم.
 

عنوان مقاله English

Application of social media platforms data in the policy making process; Data-driven policy approach

نویسنده English

Taher Roshandel Arbatani
Professor, Department of Media management and business communication, Faculty of Business Management, College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.
Dekker, R., van den Brink, P. & Meijer, A. (2020). Social media adoption in the police: Barriers and strategies. Government Information Quarterly37(2), 101441.
Driss, O. B., Mellouli, S. & Trabelsi, Z. (2019). From citizens to government policy-makers: Social media data analysis. Government Information Quarterly, 36, 560–570.
Fernando, S., Díaz López, J. A., Şerban, O., Gómez-Romero, J., Molina-Solana, M. & Guo, Y. (2019). Towards a large-scale twitter observatory for political events. Future Generation Computer Systems, 14(2), 1-8.
Kouzikas, J. & Lee, J. R. (2020). Connecting evidence-based policing and cybercrime. Policing: An International Journal, 43(1), 198-211.
Simonofski, A., Fink, J. & Burnay, C. (2021) Supporting policy-making with social media and e-participation platforms data: A policy analytics framework, Government Information Quarterly, 38(3), 101590.
Suzor, N., Dragiewicz, M., Harris, B., Gillett, R., Burgess, J. & Van Geelen, T. (2019). Human Rights by Design: The Responsibilities of Social Media Platforms to Address Gender‐Based Violence Online. Policy & Internet, 11(1), 84-103.